อาการ ไม่สบตา และ พูดช้า เป็นหนึ่งในพฤติกรรมที่พ่อแม่หลายคนเริ่มสังเกตได้ตั้งแต่ลูกยังเล็ก ซึ่งบางครั้งอาจเป็นเพียงความล่าช้าทั่วไป แต่บางครั้งก็อาจเป็นสัญญาณแรกเริ่มของ ภาวะออทิสติก (Autism Spectrum Disorder)
การแยกระหว่าง “พูดช้าเพราะพัฒนาไม่ทัน” กับ “พูดช้าเพราะเป็นออทิสติก” จึงต้องพิจารณาร่วมกับพฤติกรรมอื่นๆ ด้วย
🔍 สัญญาณเริ่มต้นที่ควรจับตา:
- ไม่สบตาเมื่อเรียกชื่อ
- ไม่ตอบสนองเมื่อถูกพูดด้วย
- ไม่ใช้ภาษาท่าทาง เช่น ชี้ โบกมือ
- ไม่แสดงความสนใจร่วมกับผู้อื่น
- พูดช้ากว่าปกติ หรือไม่พูดเลย
- มีพฤติกรรมซ้ำๆ เช่น โบกมือ หมุนตัว
- สนใจวัตถุ มากกว่าคนรอบข้าง
🧾 เกณฑ์การวินิจฉัยออทิสติกตาม DSM-5:
การวินิจฉัยออทิสติกในเด็กตามเกณฑ์ DSM-5 จาก American Psychiatric Association แบ่งเป็น 2 หมวดหลัก ดังนี้:
🧾 เกณฑ์การวินิจฉัยออทิสติกตาม DSM-5:
หมวด A: ขาดทักษะทางสังคมและการสื่อสาร (ต้องมีอย่างน้อย 3 ข้อ)
- ขาดการแลกเปลี่ยนทางอารมณ์หรือสังคม (ไม่สบตา ไม่เล่นร่วม)
- ขาดการสื่อสารแบบไม่ใช้คำพูด (ไม่ชี้ ไม่พยักหน้า ไม่สบตา)
- ขาดความสามารถในการสร้างและรักษาความสัมพันธ์
หมวด B: พฤติกรรมจำกัดหรือซ้ำซาก (ต้องมีอย่างน้อย 2 ข้อ)
- มีพฤติกรรม พูด หรือเล่นซ้ำๆ
- ยึดติดกับกิจวัตรหรือรูปแบบการใช้ชีวิต
- สนใจสิ่งของหรือวัตถุเฉพาะเจาะจง
- มีความไวต่อประสาทสัมผัส เช่น ไม่ชอบเสียงดัง หรือชอบสัมผัสบางอย่างเป็นพิเศษ
✅ หากเด็กแสดงอาการทั้งจากหมวด A และ B และมีผลกระทบต่อชีวิตประจำวันในระดับที่ชัดเจน — อาจเข้าข่าย ภาวะออทิสติก
🎯 เมื่อลูกมีพฤติกรรมคล้ายออทิสติก ควรทำอย่างไร?
อย่ารอให้ลูก “โตเองแล้วจะดีขึ้น” เพราะสมองของเด็กจะพัฒนาเร็วที่สุดในช่วง 0-5 ปี การประเมินและกระตุ้นพัฒนาการเร็วจะช่วยเพิ่มโอกาสในการพัฒนาเต็มศักยภาพ (Shonkoff & Phillips, 2000)
แนะนำให้พาเข้ารับการประเมินจากผู้เชี่ยวชาญ เช่น
- แพทย์จิตเวชเด็กและวัยรุ่น
- นักกิจกรรมบำบัด
- นักจิตวิทยาเด็ก
- นักแก้ไขการพูด
✅ สรุป:
ลูกไม่สบตา พูดช้า ไม่จำเป็นต้องเป็นออทิสติกเสมอไป… แต่หากมีพฤติกรรมเข้าข่าย 2 หมวดหลักของ DSM-5 ควรรีบประเมินทันที เพราะ ยิ่งรู้เร็ว ยิ่งช่วยได้เร็ว
📚 อ้างอิง:
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.)
- Shonkoff, J. P., & Phillips, D. A. (2000). From Neurons to Neighborhoods: The Science of Early Childhood Development. National Academies Press.
- CDC. (2023). Learn the Signs. Act Early. https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly